مطلب هفتم در بيان احكام حجّ به نيابت و در آن دو فصل است : فصل اوّل : نايب گرفتن به جهت ميّت و حىّ بدان‌كه چون شخصى فوت شود و تركه وافى گذارد و حجّ اسلام براو واجب شده باشد و در ذمّهء او مستقرّ گشته باشد واجب است كه در آن سال شخصى را به اجاره گيرند كه به‌نيابت [ 1 ] او حجّ بجاآورد ، اگر وقت حجّ باقى باشد ، و الّا سال ديگر ، خواه ميّت وصيّت كرده باشد كه حجّ جهت او كنند و خواه وصيّت نكرده باشد . امّا اگر قبل از آنكه حجّ در ذمّهء او مستقرّ گردد ، فوت شود نايب گرفتن واجب نيست . و حجّ در ذمّت وقتى مستقرّ شود كه شخصى با وجود استطاعت رفتن به حجّ حجّ را تأخير كند تا آن‌قدر وقت بگذرد كه گنجايش حجّ بجاآوردن نداشته باشد [ 2 ] پس اگر بعد از استطاعت و قبل از گذشتن مدّت مذكور فوت شود حجّ ساقط است ، و نايب گرفتن لازم نيست . و اجرت حجّ مقدّم است بر ميراث و حكم ساير قروض دارد ، پس هر گاه ميّت مشغول الذمّه باشد به حجّ و قرض نيز داشته باشد ، واجب است كه اوّل اجرت‌المثل حجّ

--> [ 1 ] - وجوب نيابت در آن سال اگر وقت باشد و در سال ديگر اگر باقى نباشد احوط است . ( تويسركانى ) [ 2 ] يعنى تمام اعمال حجّ و لو اين كه ركن نبوده باشد . ( نخجوانى )